دبی، ۲۸ اوت ۲۰۲۶ (وام) -- محمد عبدالله القرقاوی، وزیر امور کابینه و رئیس اجلاس جهانی دولت‌ها، تأکید کرد که تقویت چارچوب‌های همکاری میان دولت‌ها و سازمان‌های بین‌المللی و پیشبرد مشارکت‌هایی که نقش مثبت آنها را در شکل‌دهی به آینده استحکام می‌بخشد، در کانون چشم‌انداز اجلاس جهانی دولت‌ها قرار دارد. وی تصریح کرد که این هدفی کلیدی است که اجلاس در مشارکت با دولت‌ها، سازمان‌ها، رهبران، کارشناسان و تصمیم‌گیرندگان سراسر جهان در پی تحقق آن است. محمد القرقاوی در سخنانی خطاب به گفت‌وگوی اجلاس جهانی دولت‌ها که هفت نامزد پست دبیرکلی سازمان ملل متحد را گرد هم آورد، گفت که اجلاس جهانی دولت‌ها به تقویت گفت‌وگوی بین‌المللی و فراهم آوردن سکویی برای تبادل ایده‌ها و دیدگاه‌ها و همچنین به اشتراک گذاشتن تخصص‌ها و تجربه‌ها متعهد است. این تعهد از مأموریت اجلاس سرچشمه می‌گیرد؛ مأموریتی که بر ترویج همکاری در راستای پیشبرد تغییر مثبت، بهبود زندگی مردم، آینده‌نگری و توسعه مشارکت‌هایی انسان‌محور و متمرکز بر آینده استوار است. این گفت‌وگو ۷ نامزد پست دبیرکلی سازمان ملل متحد را، از جمله رؤسای‌جمهور پیشین، مقام‌های بین‌المللی و سفیران، گرد هم آورد. آنان دیدگاه‌ها و ایده‌های خود را درباره آینده رهبری جهانی، فرصت‌های تازه‌ای که شتاب توسعه فناوری پدید آورده است و چالش‌های بزرگ پیش روی نظام بین‌المللی و دولت‌ها در حوزه‌های گوناگون توسعه ارائه کردند. این بحث در چارچوب «گفت‌وگوی اجلاس جهانی دولت‌ها – آینده رهبری جهانی» برگزار شد؛ رویدادی که به صورت مجازی از سوی سازمان اجلاس جهانی دولت‌ها و از طریق سکوهای تخصصی آن با هدف گسترش گفت‌وگوی بین‌المللی و تقویت تلاش‌ها برای آینده‌نگری در بخش‌هایی که بیشترین پیوند را با زندگی مردم دارند، سازمان‌دهی شد. در میان شرکت‌کنندگان این گفت‌وگو، عمر سلطان العلماء، وزیر مشاور در امور هوش مصنوعی و نایب‌رئیس اجلاس جهانی دولت‌ها؛ ماکی سال، رئیس‌جمهور پیشین جمهوری سنگال؛ میشل باچله، رئیس‌جمهور پیشین جمهوری شیلی؛ رافائل ماریانو گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی؛ ماریا فرناندا اسپینوسا، رئیس هفتاد و سومین نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد؛ کارولین رودریگز-بیرکت، نماینده دائم جمهوری گویان در سازمان ملل متحد؛ ربکا گرینسپان، دبیرکل کنفرانس تجارت و توسعه سازمان ملل متحد (آنکتاد)؛ و ایوون البقی، سفیر پیشین جمهوری اکوادور در کشور قطر، جمهوری فرانسه و ایالات متحده آمریکا حضور داشتند. عمر سلطان العلماء تأکید کرد که تغییرات شتابانی که جهان تجربه می‌کند و چالش‌های بی‌سابقه‌ای که این تغییرات پیش روی رهبران دولت‌ها و سازمان‌های بین‌المللی قرار می‌دهد، مستلزم بازتعریف مفاهیم رهبری و طراحی الگوهای تازه‌ای است که کنش‌گرایانه‌تر و آماده‌تر برای آینده باشند. وی خاطرنشان کرد که اجلاس جهانی دولت‌ها از رهگذر گفت‌وگوهای تخصصی خود همچنان سکویی گشوده برای آینده‌نگری، تبادل دیدگاه‌ها و تخصص‌ها و تقویت همکاری مثبت با هدف شکل‌دهی به آینده فراهم می‌آورد. او گفت که این گفت‌وگو بر راهکارها و ابزارهای در دسترس دولت‌ها برای ساختن آمادگی در برابر آینده، شیوه‌های تقویت توانایی آنها در دستیابی به بهترین نتایج، توسعه فرصت‌ها و رویارویی با چالش‌ها، نقش رهبری در جهانی که به سرعت در حال دگرگونی است، نقش هوش مصنوعی در شکل‌دهی به آینده و راه‌های بهره‌گیری از آن برای پیشبرد تلاش‌های توسعه‌ای و ارتقای کیفیت زندگی متمرکز بود. این گفت‌وگو آینده رهبری جهانی و نقش در حال تغییر دولت‌ها و نهادهای بین‌المللی را در رویارویی با تحولات و چالش‌های جهانی در مرحله آینده بررسی کرد. همچنین مجموعه توانمندسازها و قابلیت‌هایی که توانایی دولت‌ها برای حفظ اثربخشی‌شان را تعیین خواهد کرد، مرور شد. این گفت‌وگو در جریان نشست‌های خود به شماری از محورها پرداخت؛ از جمله اهمیت آینده‌پژوهی و آمادگی دولت‌ها برای آینده؛ اهمیت توانایی دولت‌ها در دستیابی به نتایج و اجرای اثربخش؛ نقش دولت‌ها در تبدیل توسعه به فرصت‌های واقعی؛ سازوکارهای تقویت تاب‌آوری دولت‌ها در برابر چالش‌های بزرگ؛ چالش‌ها و فرصت‌های هوش مصنوعی و نقش آن در پیشبرد توسعه؛ سازوکارهای تضمین حکمرانی و توسعه آن به شیوه‌هایی که بر دولت‌ها و جوامع تأثیر مثبت بگذارد؛ نقش سازمان ملل متحد در تدوین قواعد و اخلاقیات استفاده و توسعه هوش مصنوعی؛ رابطه آینده میان دولت‌ها، سازمان‌های بین‌المللی و شرکت‌های بزرگ فناوری که پیشتاز رقابت فناورانه هستند؛ و اهمیت تدوین چارچوب‌های همکاری میان آنها در قالب زیست‌بومی اثربخش و روشن از مشارکت‌ها. کارولین رودریگز-بیرکت بر اهمیت اصلاح سازمان ملل متحد تأکید کرد و گفت: «صداهایی که خواستار اصلاحات هستند هرگز چنین بلند نبوده‌اند و همه ما در سازمان ملل هم‌نظر شده‌ایم که زمان اصلاح فرا رسیده است.» وی خاطرنشان کرد که هیچ جایگزینی برای سازمان ملل متحد وجود ندارد، این سازمان قابل اصلاح است و نقش دبیرکل بر پل‌سازی میان کشورهای عضو و نیز با سازمان‌های منطقه‌ای، شرکت‌ها و نهادهای جهانی متمرکز است. او بر ضرورت وجود دبیرکلی برای سازمان ملل متحد تأکید کرد که بر صلح و امنیت، پایان دادن به منازعات، پیشبرد اهداف توسعه پایدار از طریق تأمین مالی و مشارکت‌های قوی‌تر، و پاسداری از حقوق بشر از رهگذر ثبات و توسعه متمرکز باشد. ربکا گرینسپان تأکید کرد: «چندقطبی بودن یک انتخاب نیست؛ یک واقعیت است. آنچه انتخاب است، چندجانبه‌گرایی است. چندقطبی بودن بدون چندجانبه‌گرایی ما را به سوی چندپارگی خواهد برد.» وی تصریح کرد که آنچه لازم است، بازگرداندن نقش سازمان ملل متحد در تحقق امنیت و صلح و پیشبرد توسعه است. او تأکید کرد که دیپلماسی اثربخش مستلزم اصلاح سازمان ملل با محوریت مشارکت‌های قوی‌تر، همکاری نزدیک‌تر با سازمان‌های منطقه‌ای و محلی، اعتماد بیشتر با کشورهای عضو و توازن میان صلح و امنیت، توسعه و حقوق بشر است. وی همچنین خواستار کاهش هزینه سرمایه و تقویت تأمین مالی چندجانبه برای پروژه‌های توسعه‌ای در جنوب جهانی شد. ماکی سال گفت: «در فقر پایدار صلحی نمی‌تواند وجود داشته باشد. توسعه باید به یک راهبرد واقعی صلح تبدیل شود.» وی خاطرنشان کرد که نظام بین‌المللی به دلیل ضعف اعتماد دچار چندپارگی شده است و تأکید کرد که بالاترین اولویت دبیرکل سازمان ملل متحد، ساختن پل‌های اعتماد و ارتباط با همه ذی‌نفعان برای نزدیک کردن دیدگاه‌ها و دستیابی به اجماع لازم است. او تصریح کرد که سازمان ملل متحد همچنان چارچوبی ناگزیر برای کنش جمعی و گفت‌وگوی جهانی است، اما باید اثربخش‌تر، چابک‌تر و تواناتر در پاسخ به تنش‌های فزاینده ژئوپلیتیکی و چالش‌های جهانی شود. ماریا اسپینوسا تأکید کرد: «اصلاح واقعی باید با این سنجه ارزیابی شود که سازمان ملل چند جان را نجات داده، از چند کودک حفاظت کرده و از چند منازعه پیشگیری کرده است. این امر نیازمند یک مدل کاری جدید برای سازمان ملل است که می‌توانیم آن را با هم بسازیم.» وی خاطرنشان کرد که هشتاد سال پس از تأسیس سازمان ملل متحد، زمان آن رسیده است که یک زن رهبری این سازمان را بر عهده گیرد. او تصریح کرد که با وجود بحران اعتماد، سازمان ملل متحد همچنان به عنوان تنها سکوی جهانی که به همه کشورها امکان شنیده‌شدن می‌دهد ضروری است و بازگرداندن اثربخشی آن مستلزم تداوم اصلاحات نهادی و تقویت فرهنگ اعتماد در درون نظام بین‌المللی است. ایوون البقی تأکید کرد: «اگر در سال ۲۰۳۱ مردم بتوانند بگویند که سازمان ملل متحد آموخت به جای آنکه صرفاً به رنج انسانی واکنش نشان دهد، از آن پیشگیری کند، آنگاه خواهم گفت که ارزشش را داشت.» وی تصریح کرد که جهان در لحظه‌ای تعیین‌کننده قرار دارد که در آن به سازمان مللی نیاز داریم که کنش کند، نه آنکه واکنش نشان دهد. او خاطرنشان کرد که قدرت جهانی به‌طور فزاینده‌ای از دولت‌ها فراتر رفته و به شرکت‌های بزرگ فناوری گسترش یافته است و این امر همکاری، شفافیت، مقررات‌گذاری و مسئولیت‌پذیری شرکتی قوی‌تری می‌طلبد. وی خواستار سازمان مللی چابک‌تر و کنش‌گراتر شد که بر پیشگیری، نتایج و مشارکت‌های پایدار متمرکز باشد. میشل باچله نیز گفت: «نباید صرفاً به این دلیل از چندجانبه‌گرایی دفاع کنیم که نظامی است که به ارث برده‌ایم. باید آن را نو کنیم تا بتواند به جای واکنش نشان دادن، آینده را پیش‌بینی کند، پیش از تصمیم‌گیری بشنود و نتایجی ارائه دهد که مردم آن را در زندگی خود ببینند.» وی افزود که جهان به سازمان مللی نیاز دارد که همگان را متحد کند و از مدیریت زمان حال فراتر رود و با اتخاذ رویکردی متمرکز بر پیشگیری و کنش‌گری در جلوگیری از منازعات و اعتمادسازی با کشورهای عضو، سازمان‌ها و شرکت‌ها، به شکل‌دهی به آینده بپردازد. او تأکید کرد که چالش‌های بزرگ پیش روی جهان امروز مستلزم تقویت نظام چندجانبه بین‌المللی است تا نماینده‌تر، عادلانه‌تر و اثربخش‌تر شود و رویکرد سازمان ملل متحد باید بر تأثیرگذاری، نتایج و پیشگیری متمرکز باشد؛ از طریق توسعه نظامی انعطاف‌پذیر و کارآمد برای پیشگیری از منازعه، تقویت دیپلماسی، ارتقای مشارکت‌ها و باقی ماندن در کنار جوامع. رافائل گروسی گفت: «این بحث درباره آینده رهبری جهانی ما باید با چشمان کاملاً باز به نقش نهادهای بین‌المللی بنگرد... و از پذیرفتن اینکه تغییر ضروری است نهراسد.» وی افزود که منازعات و چندپارگی مؤثر بر نظام بین‌المللی و درگیری‌های طولانی‌مدتی که در سال‌های اخیر ادامه یافته است، با چالش‌های بزرگی در حوزه‌های سلامت، انرژی، محیط زیست، اقلیم و غذا هم‌زمان شده است. این وضعیت سازمان مللی را می‌طلبد که چندجانبه‌گرایی، مشارکت‌ها و همکاری را در آغوش بگیرد و تقویت کند. او خاطرنشان کرد که میان واقعیت کنونی سازمان ملل متحد و آنچه از آن انتظار می‌رود شکافی وجود دارد و این شکاف باید از طریق رویکردی نهادی و روشن برای حل منازعات پر شود. شایان ذکر است که اجلاس جهانی دولت‌ها سکویی جهانی برای آینده‌نگری و فضایی برای گفت‌وگوهای تخصصی بین‌المللی در بخش‌های حیاتی گوناگون به شمار می‌رود که از رهگذر آن می‌کوشد ویژگی‌های نسل آینده دولت‌ها را ترسیم کند. این اجلاس بر تحلیل روندهای آینده، چالش‌ها و فرصت‌های جهانی و نیز بر معرفی جدیدترین نوآوری‌ها و بهترین راهکارها تمرکز دارد تا الهام‌بخش نوآوری دولتی در رویارویی با چالش‌های آینده باشد.


(منبع: WAM.ae)