برخی از درخشان‌ترین ذهن‌های جوان جهان این هفته در دبی گرد هم آمدند تا نشان دهند ایده‌های جسورانه چگونه می‌توانند به راه‌حل‌هایی واقعی برای مشکلات روزمره تبدیل شوند.

در چارچوب هفته آینده دبی، ۱۰۰ پروژه که دانشجویان و دانش‌آموختگان تازه از سراسر جهان توسعه داده بودند به نمایش درآمد. این پروژه‌ها ایده‌ها را به پاسخ‌هایی ملموس برای چالش‌های حوزه‌های سلامت، انرژی، منابع، سامانه‌های چرخشی و آینده شهرهای ما تبدیل کردند.

این پروژه‌ها از دستگاهی که طلا را از لوازم الکترونیکی قدیمی بیرون می‌کشد تا وسیله‌ای پوشیدنی که کارگران را در گرمای شدید خنک نگه می‌دارد، متنوع بودند. در ادامه سه پروژه برجسته را معرفی می‌کنیم.

گوشی‌ها، رایانه‌ها و بردهای مدار قدیمی در سراسر جهان در حال انباشته شدن هستند و درون آن‌ها طلا پنهان است. مشکل، استخراج آن بدون استفاده از مواد شیمیایی سمی مانند سیانید و جیوه یا مصرف حجم عظیمی از انرژی است.

دکتر نجات الدقه (Najat Aldaqqa)، پژوهشگر ارشد و توسعه‌دهنده فناوری در گروه شیمی دانشگاه خلیفه، حدود دو سال برای توسعه راه‌حلی صرف کرده است. تیم او ماده متخلخل ویژه‌ای ساخته که طلا را به‌صورت گزینشی از مایع حاصل از فرآوری پسماند الکترونیکی جذب می‌کند.

او گفت: «ما در دانشگاه خلیفه ماده‌ای نوین، یعنی یک ماده متخلخل دوبعدی، توسعه داده‌ایم که می‌تواند طلا را به‌صورت گزینشی از پسماند الکترونیکی جذب کند. دستگاه نوآورانه ما می‌تواند بازدهی این جذب را افزایش دهد و ۹۹ درصد طلای موجود در محلول را ظرف یک ساعت به دست آورد.»

نتایج چشمگیر است. او گفت: «ما موفق شدیم در یک ساعت ۵٫۲ گرم طلا بازیابی کنیم و خلوص آن حدود ۲۱ عیار است. از نظر مصرف انرژی نیز تنها به ۱ کیلووات در ساعت به ازای هر گرم طلا نیاز داریم.»

این فرایند که ReGold نام دارد، از مواد شیمیایی سمی به‌کاررفته در روش‌های سنتی بازیابی نیز پرهیز می‌کند. آزمایش‌ها گزینش‌پذیری بیش از ۱۰۰۰ برابری برای طلا نسبت به فلزات دیگر را نشان داد و ماده بازیابی‌شده را می‌توان در لوازم الکترونیکی با ارزش بالا دوباره به کار برد؛ امری که نیاز به استخراج طلای جدید را کاهش می‌دهد.

دکتر الدقه اکنون به دنبال شریکی صنعتی است تا پروژه را از آزمایشگاه به مقیاس تجاری برساند. او گفت: «در حال حاضر به دنبال شریکی صنعتی هستیم که بتواند در مسیر صنعتی‌سازی و تجاری‌سازی محصولمان با ما همکاری کند.»

بیشتر ما به آزمایش‌های خانگی عادت داریم که تنها پاسخ مثبت یا منفی می‌دهند، مانند آزمایش کووید یا تست بارداری. اما بسیاری از وضعیت‌های سلامت به چیزی فراتر از این نیاز دارند: پزشکان باید بدانند مقدار یک نشانگر در خون شما چقدر است و آیا این عدد رو به افزایش است یا کاهش.

این ایده پشت Della Dx است که پژوهشگران مؤسسه فناوری جورجیا آن را توسعه داده‌اند. الکساندرا پترسون، سخنگوی این پروژه، چالش را چنین توضیح داد: «وقتی به آزمایشگاه بالینی می‌روید، اغلب آنچه به دنبالش هستند وجود یا نبود یک نشانگر نیست، بلکه در واقع عدد آن، یعنی مقدار نشانگر در خون شماست.»

Della Dx از سامانه‌های زیستی بدون سلول، یعنی سازوکارهای سلولی که بیرون از سلول زنده کار می‌کنند، استفاده می‌کند که برای واکنش به پروتئین‌های مشخص برنامه‌ریزی شده‌اند. هنگامی که هدف شناسایی شود، آزمایش تغییر رنگی ایجاد می‌کند که غلظت آن را نشان می‌دهد. طراحی آن ماژولار است، به این معنا که اجزای آن را می‌توان در حدود چهار هفته برای نشانگرهای مختلف جایگزین کرد.

تمرکز نخست این تیم بر سلامت زنان و با آغاز از مراحل اولیه بارداری است. پترسون گفت: «از هر پنج زن، یک نفر سقط جنین را تجربه خواهد کرد و ۸۰ درصد این سقط‌ها در سه‌ماهه نخست رخ می‌دهد. اما زنان در این دوره تنها یک یا دو بار پزشک خود را می‌بینند.» نخستین محصول، هورمون بارداری HCG را پایش خواهد کرد که در یک بارداری سالم هر ۴۸ تا ۷۲ ساعت دو برابر می‌شود.

این پروژه حاصل حدود ۱۲ سال کار، با چهار مقاله منتشرشده و چهار پتنت است. به گفته پترسون، تیم امیدوار است در صورت دریافت مجوزهای نظارتی، طی حدود پنج سال به بازار برسد. او گفت: «بسیاری از زنان خواهان این محصول هستند. این یک مشکل جهانی است و افراد زیادی می‌پرسند: آیا این محصول به بازار آمده است؟ آیا اکنون می‌توانم آن را بخرم؟»

برای کسانی که در فضای باز یا کارخانه‌ها کار می‌کنند، گرمای شدید فقط ناخوشایند نیست، بلکه خطرناک است. Mexar Vapour که پژوهشگران دانشگاه پنسیلوانیا آن را توسعه داده‌اند، دستگاه خنک‌کننده فعالی است که دور گردن بسته می‌شود؛ دمای پوست را کاهش می‌دهد و به کم کردن فشار گرمایی هنگام کارهای بدنی سنگین کمک می‌کند.

یک سامانه پایش همراه، هشدارهای ایمنی آنی ارائه می‌دهد و به کارفرمایان امکان می‌دهد میزان قرار گرفتن کارگران در معرض گرما را زیر نظر بگیرند. این سامانه با کارگران ساختمانی در شرایط گرم و مرطوب آزمایش شده و می‌تواند ضمن کمک به ایجاد محیط‌های کاری ایمن‌تر و پربازده‌تر، خطر بیماری‌های ناشی از گرما را کاهش دهد.

(منبع: خلیج تایمز)