شارجه، ۲ سپتامبر ۲۰۲۶ (وام) -- صنعت نشر در حال گذار شتابانی است که نه‌تنها محتوا، بلکه شیوه کشف، دسترسی، خرید و مطالعه کتاب از سوی خوانندگان را نیز دگرگون می‌کند. شاخص ملی مطالعه ۲۰۲۵ امارات، که از سوی وزارت فرهنگ منتشر شده، از تداوم تقاضا برای مطالعه در کنار تغییرات آشکار در مسیر خواننده حکایت دارد: ۸۵٫۵ درصد از اعضای جامعه تمایل خود را به مطالعه بیشتر ابراز کردند، ۸۹٫۹ درصد دسترسی به محتوا از طریق سکوهای دیجیتال را ترجیح دادند و ۴۴٫۹ درصد به خرید اینترنتی روی آوردند.

این تغییرات در بازار امارات همزمان با تحولات گسترده‌تر جهانی در صنعت نشر رخ می‌دهد. داده‌های انجمن ناشران آمریکا (AAP) برای سال ۲۰۲۶ نشان می‌دهد که محتوای کتاب‌های صوتی دیجیتال در بازه اندازه‌گیری‌شده ۱۴٫۵ درصد رشد کرده، در حالی که کتاب‌های الکترونیکی ۳٫۵ درصد افت داشته‌اند؛ روندی که از جابه‌جایی تقاضا میان قالب‌های محتوا و کانال‌های دسترسی خبر می‌دهد. همزمان، با ورود فناوری‌های هوش مصنوعی به چرخه تولید و توزیع محتوا، حفاظت از حقوق مالکیت فکری در فضای دیجیتال دشوارتر شده است.

این تحولات نشان می‌دهد که خوانندگان از میان نمی‌روند؛ بلکه شیوه دسترسی آنان به کتاب تغییر می‌کند. برای ناشران تازه‌وارد، این تغییر به معنای عبور از الگوی سنتی متمرکز بر تولید محتوا و ساختن کسب‌وکارهایی است که بتوانند مخاطب را بشناسند، حقوق را مدیریت کنند، کانال‌های توزیع را توسعه دهند، از فناوری بهره بگیرند و به بازارهای تازه راه یابند.

چشم‌انداز راهبردی صندوق پایداری نشر شارجه («Publish») دقیقاً در همین نقطه معنا می‌یابد. این صندوق که به ابتکار شیخه بدور بنت سلطان القاسمی، رئیس هیئت کتاب شارجه، از سوی شارجه راه‌اندازی شده، سکویی پیشرفته برای توانمندسازی صنعت نشر، تقویت رقابت‌پذیری آن و پی‌ریزی شکوفایی بلندمدت این صنعت به شمار می‌رود.

این صندوق رویکردی جامع در پیش گرفته و محیطی یکپارچه فراهم می‌کند که برنامه‌های آموزشی تخصصی، مشاوره‌های حرفه‌ای و راهنمایی راهبردی در توسعه کسب‌وکار را گرد هم می‌آورد. همچنین دسترسی به زیرساخت‌های پیشرفته را ممکن می‌سازد و ورود به بازارهای منطقه‌ای و بین‌المللی را تسهیل می‌کند. بدین ترتیب ناشران می‌توانند پروژه‌های خود را از ایده‌های امیدبخش به الگوهای کسب‌وکار نهادی با ویژگی‌های انعطاف، پختگی و پایداری ارتقا دهند.

ایمان بن شیبه، مدیر ابتکارهای راهبردی و بازارهای جهانی هیئت کتاب شارجه، گفت تحولات جاری در صنعت نشر ضرورت مجهز کردن ناشران به ابزارهای رشد، نوآوری و رقابت‌پذیری را برجسته می‌کند.

او گفت: «کسب‌وکار پایدار نشر امروز به چیزی فراتر از تولید محتوای خوب نیاز دارد. این کسب‌وکار به توانایی ناشر در شناخت بازار، مدیریت حقوق، توسعه کانال‌های توزیع و ساختن الگویی که بتواند رشد کند و خود را با شرایط تطبیق دهد، وابسته است.» وی افزود: «به همین دلیل فراهم کردن زیست‌بومی یکپارچه که دانش، راهنمایی، ابزار و مشارکت‌ها را کنار هم بگذارد اهمیت دارد؛ زیست‌بومی که به ناشران کمک می‌کند ایده‌های خود را به پروژه‌های نهادی پایدار و رقابت‌پذیر تبدیل کنند.»

صندوق «Publish» این چشم‌انداز را در قالب سه مسیر پیاده می‌کند که هر یک به مرحله‌ای متفاوت از چرخه حیات کسب‌وکار نشر می‌پردازد. حمایت این صندوق تنها به ناشران آغازگر محدود نمی‌شود و مؤسسات جاافتاده‌ای را نیز که در پی رشد، گسترش و نوآوری هستند دربر می‌گیرد.

مسیر Launch برای ناشران تازه‌کار طراحی شده و بر ارائه دانش و ابزارهای لازم برای تأسیس و توسعه کسب‌وکار آنان تمرکز دارد؛ از جمله توسعه محتوا، مدیریت حقوق، شناخت بازار، توزیع و ساختن الگوی کسب‌وکاری پایدارتر.

مسیر Growth ناشران جاافتاده‌ای را هدف می‌گیرد که پایه عملیاتی دارند و در پی گسترش حضور خود هستند. این مسیر خدمات مشاوره‌ای و تخصصی ارائه می‌دهد تا به توسعه کسب‌وکار و تقویت آمادگی آنان برای گسترش منطقه‌ای کمک کند.

مسیر Innovation نیز بر پشتیبانی از دگرگونی در صنعت نشر متمرکز است و ناشران را به فناوری‌ها و راهکارهای نوین پیوند می‌دهد و دسترسی آنان را به ابزارها و خدماتی که می‌تواند عملیاتشان را بهبود بخشد آسان می‌کند. این مسیر همچنین امکان بهره‌مندی از محیط تخصصی شهر نشر شارجه را برای آنان فراهم می‌سازد.

این رویکرد به هر پروژه امکان می‌دهد از حمایتی متناسب با مرحله و نیازهای خود بهره‌مند شود؛ از تأسیس کسب‌وکار تا توسعه آن، گسترش دامنه دسترسی و نوآوری در الگوی کسب‌وکار.

نتایج نخستین دوره مسیر Launch توانایی این برنامه را در تبدیل چنین الگویی به تجربه‌ای عملی نشان می‌دهد. بیش از ۱۴۰ نامزدی دریافت شد و ۲۶ شرکت‌کننده برای گذراندن یک دوره توسعه جامع با محوریت تقویت توانمندی‌ها و پیشبرد پروژه‌های نشر آنان انتخاب شدند.

در پایان این برنامه، پنج برنده بسته‌ای از مزایا شامل کمک‌های مالی، مجوزهای تجاری، فضای کار در شهر نشر شارجه و قراردادهای نمایندگی با آژانس ادبی شارجه دریافت کردند. ۲۱ شرکت‌کننده دیگر نیز از فرصت‌های آموزش، مربی‌گری و راهنمایی حرفه‌ای این برنامه بهره بردند.

این تجربه فلسفه بنیادین «Publish» را بازتاب می‌دهد: توانمندسازی ناشران نه با تأمین مالی آغاز می‌شود و نه با آن پایان می‌یابد؛ بلکه نیازمند ظرفیت‌سازی، گشودن کانال‌های بازار و فراهم کردن دانش تخصصی، زیرساخت و مشارکت‌هایی است که به یک پروژه کمک می‌کند توان بالقوه خود را به رشدی ملموس تبدیل کند.

(منبع: WAM.ae)