ابوظبی، 6 سپتامبر 2026 (WAM) -- در حالی که هوش مصنوعی با شتابی فزاینده به پیشرفت خود ادامه می‌دهد، مشارکت زنان اماراتی در علم و فناوری دیگر صرفاً یک حضور چشمگیر نیست، بلکه به سهمی فعال در تولید دانش و شکل‌دادن به آینده بدل شده است؛ سهمی که از سوی نظامی ملی پشتیبانی می‌شود که آموزش، پژوهش علمی و نوآوری را به ستون‌های کلیدی توسعه تبدیل کرده است.

در میان چهره‌های اماراتی که پژوهش علمی را هم به عنوان حرفه و هم به عنوان علاقه‌ای فکری برگزیده‌اند، دکتر حنان الدرمکی قرار دارد؛ مدیر مرکز آموزش و یادگیری و استادیار پردازش زبان طبیعی در دانشگاه هوش مصنوعی محمد بن زاید (MBZUAI) که مسیر حرفه‌ای او دستاورد علمی پیشرفته، پژوهش و مشارکت در توسعه فناوری‌های هوش مصنوعی را در خود جمع کرده است.

الدرمکی در گفت‌وگو با خبرگزاری امارات (WAM) گفت که امروز به لطف حمایت رهبری امارات، زنان اماراتی از فرصت‌های متعددی برای ادامه تحصیلات پیشرفته و ساختن مسیر شغلی در پژوهش علمی و هوش مصنوعی در داخل کشور برخوردارند و به علاقه رو به رشد دانشجویان اماراتی به این مسیر اشاره کرد.

مسیر شخصی او نیز بازتاب همین حمایت است. الدرمکی تحصیلات تکمیلی خود را در بریتانیا و ایالات متحده به پایان رساند و سپس با تخصصی که کسب کرده بود به امارات بازگشت تا در حوزه پژوهش و تدریس فعالیت کند و به آشکارتر و در دسترس‌تر شدن این مسیر برای دانشجویان اماراتی علاقه‌مند به ورود به این حوزه کمک کند.

او دارای دکترای علوم کامپیوتر از دانشگاه جورج واشینگتن و مدرک MPhil از دانشگاه کمبریج است. هنگامی که در سال 2022 به MBZUAI پیوست، الدرمکی نخستین زن و نخستین شهروند اماراتی بود که عضو هیئت علمی این دانشگاه شد.

او امروز در کنار مدیریت مرکز آموزش و یادگیری دانشگاه، همچنان به پژوهش، تدریس و راهنمایی نسل آینده پژوهشگران هوش مصنوعی ادامه می‌دهد.

حضور رو به رشد زنان اماراتی در این حوزه در دوره تحصیلی 2026-2027 دانشگاه نیز بازتاب یافته است؛ دوره‌ای که در آن دانشجویان دختر 54 درصد دانشجویان اماراتی را تشکیل می‌دهند.

الدرمکی گفت دستاوردهای امروز زنان اماراتی نتیجه دهه‌ها حمایت و رهبری آینده‌نگری است که اهمیت توانمندسازی زنان و تقویت مشارکت آنان در بخش‌های گوناگون را درک کرده است.

نقش او به عنوان پژوهشگر اماراتی حوزه هوش مصنوعی، مسئولیتی مرتبط با هویت، زبان و فرهنگ نیز به همراه دارد. او گفت با ادغام روزافزون هوش مصنوعی در سامانه‌ها و کاربردها، بازنمایی دقیق فرهنگ‌ها، ارزش‌ها و زبان‌ها اهمیتی بیش از پیش می‌یابد.

الدرمکی گفت کار او فرصتی فراهم می‌کند تا در بازنمایی زبان و جامعه خود در این حوزه پرشتاب سهیم باشد. بخش قابل توجهی از پژوهش‌های او بر پردازش زبان طبیعی و گفتار برای زبان عربی و زبان‌ها و گویش‌های کم‌منبع متمرکز است.

این حوزه به دلیل تنوع گسترده گویش‌های عربی چالش‌های علمی واقعی دارد. عربی گفتاری در امارات نیز شکل‌های متفاوتی به خود می‌گیرد و به همین دلیل شناسایی این ظرافت‌ها بخش محوری کار او از طریق Ramsa Lab است؛ ابتکاری ملی که به مستندسازی گویش‌های گفتاری اماراتی در سراسر کشور اختصاص دارد.

الدرمکی توضیح داد که این کار فراتر از مستندسازی زبان است. بخش بزرگی از میراث ناملموس امارات به صورت شفاهی منتقل می‌شود؛ بنابراین مستندسازی زبان گفتاری طیف گسترده‌ای از ارزش‌ها و آیین‌های فرهنگی را نیز حفظ می‌کند و در عین حال منابع و پایه‌های لازم برای توسعه فناوری‌های زبانی را فراهم می‌آورد که زبان و فرهنگ اماراتی را دقیق‌تر بازنمایی کنند.

او یادآور شد که MBZUAI فرصت‌های متعددی برای اماراتی‌ها در مراحل مختلف تحصیل و رشد حرفه‌ای فراهم می‌کند؛ از برنامه‌های کارشناسی هوش مصنوعی تا تحصیلات کارشناسی ارشد و دکتری، جایی که دانشجویان می‌توانند پژوهش‌های پیشرفته انجام دهند و با بخش‌های گوناگون همکاری کنند.

در راستای گسترش این فرصت‌ها، این دانشگاه به تازگی بورس پسادکتری Ruwwad AI Scholars (RAIS) را راه‌اندازی کرده است که به پژوهشگران اماراتی دارای مدرک دکتری فرصتی با بودجه کامل می‌دهد تا دو سال پژوهش پسادکتری را در مؤسسات پژوهشی پیشرو جهان انجام دهند و به تربیت نسل تازه‌ای از اعضای هیئت علمی و رهبران پژوهشی اماراتی کمک می‌کند.

الدرمکی به مناسبت روز زن اماراتی خطاب به دخترانی که آرزوی دانشمند و پژوهشگر شدن در حوزه هوش مصنوعی را دارند، از آنان خواست دریابند که دانش و توانایی‌های فکری‌شان از ارزشمندترین سرمایه‌های آنان است.

او آنان را به ادامه یادگیری و شناخت عمیق حوزه‌هایی که در آن تحصیل و کار می‌کنند تشویق کرد و گفت تسلط بر زبان و مفاهیم یک حوزه فنی نه تنها زنان را قادر می‌سازد در آن مشارکت کنند، بلکه توانایی شکل‌دادن به مسیر آن و تأثیرگذاری بر توسعه‌اش را نیز به آنان می‌بخشد.

الدرمکی تأکید کرد که فناوری، از جمله هوش مصنوعی، هدفی در خود نیست، بلکه ابزاری در خدمت مردم و ارتقای رفاه انسانی است و افزود مسئولیت مشترک آن است که از این ابزار برای ساختن آینده‌ای پایدار و شکوفا بهره گرفته شود.

(منبع: WAM.ae)